Δικηγορία και Διαμεσολάβηση: Ώρα να Γυρίσουμε Σελίδα

Στην Ελλάδα μιλάμε για διαμεσολάβηση εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία. Από το 2013 μέχρι σήμερα, όμως, ελάχιστα έχουν πραγματικά αλλάξει. Το θεσμικό πλαίσιο τροποποιήθηκε, εντάχθηκε η υποχρεωτική αρχική συνεδρία (ΥΑΣ), αυξήθηκαν τα έντυπα, οι διαδικασίες, οι τυπικότητας, η «δικονομία» της διαμεσολάβησης, πλην όμως η ουσία παρέμεινε στάσιμη.

Η διαμεσολάβηση, αντί να εξελιχθεί σε ένα λειτουργικό, αξιόπιστο και σύγχρονο εργαλείο εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών, εγκλωβίστηκε σε μια άκαμπτη δικονομική λογική που ούτε βοηθά τον πολίτη, ούτε προσφέρει ουσιαστικό έργο στους διαμεσολαβητές, ούτε ενισχύει το κύρος της δικηγορίας, ούτε αυξάνει τη δικηγορική ύλη των δικηγόρων.

Η πραγματικότητα μιλά από μόνη της.

480 διαμεσολαβητές στον Δ.Σ.Θ. και η μεγάλη πλειονότητα παραμένει ανεκμετάλλευτη

Στον Δικηγορικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης έχουμε πλέον περί τους 480 διαμεσολαβητές. Πρόκειται για συναδέλφους με διαρκή επιμόρφωση, δεξιότητες, χρόνο και διάθεση να προσφέρουν.

Και όμως, οι περισσότεροι περιορίζονται σε:

• ελαχιστότατες ΥΑΣ τον χρόνο,
• τυποποιημένες διαδικασίες «διαμεσολάβησης» για σκοπούς εκτελεστότητας,
• καμία ουσιαστική υπόθεση, καμία πρακτική εμπλοκή,
• καμία συμμετοχή στη διαμόρφωση πολιτικών,
• καμία θεσμική φωνή.

Υπάρχουν, φυσικά, και λαμπρές εξαιρέσεις. Αλλά ο κανόνας παραμένει απογοητευτικός, καθώς δεν έχουμε αξιοποίηση, δεν έχουμε κουλτούρα, δεν έχουμε θεσμική στρατηγική.

Και η κοινωνία; Η πλειονότητα των πολιτών αγνοεί ακόμη και σήμερα τι είναι η διαμεσολάβηση, πότε προσφεύγουμε σε αυτήν, ποια είναι τα οφέλη της.

Με λίγα λόγια η χώρα μας έχει έναν θεσμό, ο οποίος θα μπορούσε να επιφέρει μείωση σε κόστος, χρόνο, συγκρούσεις, φόρτο δικαστηρίων, πλην όμως, τον χρησιμοποιεί ελάχιστα και αποσπασματικά.

Η υποχρεωτικότητα δεν δημιούργησε διαμεσολάβηση, δημιούργησε γραφειοκρατία

Η περίφημη υποχρεωτική αρχική συνεδρία δεν πρόσφερε τίποτα ουσιαστικό, ειδικότερα:

• Δεν δημιούργησε πραγματική ροή υποθέσεων,
• Δεν έδωσε πρακτική εμπειρία στους διαμεσολαβητές,
• Δεν καλλιέργησε εμπιστοσύνη των πολιτών στον θεσμό,

Αντίθετα, επέβαλε στους δικηγόρους ένα ακόμη δικονομικό βάρος και τεχνητές διαδικαστικές παγίδες.

Η διαμεσολάβηση δεν είναι ούτε προσθήκη στο τελευταίο φύλλο των αγωγών, ούτε δικονομική προϋπόθεση.
Είναι ένας αυτόνομος, ζωντανός μηχανισμός επίλυσης συγκρούσεων και μόνο έτσι μπορεί πραγματικά να λειτουργήσει.

Τι προτείνω: Το επόμενο βήμα για τον Δ.Σ.Θ.

Ως υποψήφια σύμβουλος του Δ.Σ.Θ., αλλά και ως άνθρωπος που εργάζεται χρόνια στο πεδίο της εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών, ούσα επί δεκαετία σχεδόν Γενική Διευθύντρια του startADR (startadr.org), πιστεύω ότι ήρθε η ώρα για μια νέα, θεσμικά ώριμη και ουσιαστική προσέγγιση.

Συγκεκριμένα προτείνω:

1. Κατάργηση της υποχρεωτικότητας και επιστροφή στην ουσία

Όσο η διαμεσολάβηση παραμένει δικονομικό «check» δεν θα ανθίσει.
Πρέπει να στηριχθεί αυθεντικά και όχι εξαναγκαστικά.

2. Πλήρης απαγκίστρωση από την πολιτική δικονομία

Η διαμεσολάβηση θέλει:

• ευελιξία,
• δημιουργικότητα,
• εμπιστευτικότητα,
• διαδικασίες που χτίζουν ρόλους, όχι φόρμες.

Ο ΚΠολΔ δεν είναι το κατάλληλο περιβάλλον για αυτή τη λογική.

3. Πραγματική αξιοποίηση των διαμεσολαβητών του ΔΣΘ

Με:

• συμμετοχή σε πραγματικές υποθέσεις,
• επιμόρφωση υψηλού επιπέδου με χαμηλό κόστος,
• πρακτική εμπειρία,
• συμμετοχή σε ομάδες εργασίας.

Δεν γίνεται να έχουμε εκατοντάδες πιστοποιημένους διαμεσολαβητές και καμία οργανωμένη διαδικασία προώθησης της διαμεσολάβησης.

4. Θεσμική φωνή των διαμεσολαβητών, όχι ρόλος θεατή

Ο Κώδικας Εξωδικαστικής Επίλυσης Διαφορών που προωθεί το Υπουργείο δεν μπορεί να διαμορφωθεί χωρίς τους ίδιους τους διαμεσολαβητές στο τραπέζι.
Ο Δ.Σ.Θ. έχει υποχρέωση να απαιτήσει αυτή τη συμμετοχή. Όχι απλή εκπροσώπηση, αλλά πρωταγωνιστικό ρόλο.

Έχει υποχρέωση, επίσης, να απαιτήσει διαφάνεια, έχει υποχρέωση να απαιτήσει προηγούμενη ουσιαστική διαβούλευση.

5. Καλλιέργεια πραγματικής κουλτούρας εξωδικαστικής επίλυσης

Με στοχευμένη:

• ενημέρωση πολιτών,
• εκστρατείες ενημέρωσης,
• δικτύωση με επαγγελματικούς φορείς,
• παραγωγή εύχρηστων οδηγών,
• προβολή επιτυχημένων υποθέσεων (με σεβασμό στο απόρρητο).

Η Θεσσαλονίκη μπορεί να γίνει πρότυπο πόλης στην εξωδικαστική επίλυση διαφορών. Έχουμε τους ανθρώπους, έχουμε τη γνώση, λείπει, ωστόσο η στρατηγική.

Γιατί ζητώ τη στήριξή σας

Γιατί πιστεύω ότι η διαμεσολάβηση δεν είναι παρακολούθημα της δικηγορίας αλλά είναι συμμάχός της.

Γιατί πιστεύω ότι οι συνάδελφοί μας που έχουν επιλέξει αυτό το μονοπάτι, αλλά και επένδυσαν πολύτιμο χρόνο και χρήμα σε αυτήν, αξίζουν θεσμική στήριξη, ενεργό ρόλο, ορατότητα και πραγματικές ευκαιρίες.

Και γιατί όλοι μαζί μπορούμε να διαμορφώσουμε έναν Δικηγορικό Σύλλογο, ο οποίος δεν αρκείται σε υποχρεωτικότητες και δικονομικές τυπικότητες, αλλά οικοδομεί θεσμούς με ουσία.

Στις εκλογές του ΔΣΘ ζητώ τη στήριξή σας για να ανοίξουμε μια νέα σελίδα για τη διαμεσολάβηση στη Θεσσαλονίκη.

Με σοβαρότητα, γνώση, θεσμική ευθύνη και με πραγματικές λύσει για δικηγόρους, διαμεσολαβητές και πολίτες!